Geleceği yaşatabilirsiniz…

Yeşil Binaların Özellikleri / Yaşam Döngüsü Anlayışı

Bu yazıyla birlikte, yeşil binaların özelliklerini konu alan bir diziye başlıyoruz. Amaç; yeşil bir binanın, “peyzajı ağaçlandırılmış ve sensörlü armatürlere sahip bina” özelliklerinin yanında başka özelliklere de sahip olduğu gerçeğiyle, yeşil bina algısındaki eksik kalan kısımları tamamlamak.

Dünyadaki yapı sektörünün; ekonomik faaliyetlerin %10’unu kapsadığını; dünya üzerindeki malzeme ve enerji üretiminin %40’ını ve temiz suyun %17’sini tükettiğini, yıllık ahşap üretiminin %25’ini kullandığını biliyor muydunuz?
Binalarda (ve ürünlerde); gömülü ve operasyonel olarak adlandırılan enerjiler mevcut. Gömülü enerjiler, hammaddenin çıkarılması, ulaştırılması ve işlenmesi, daha sonra da bileşenlerin üretiminde ve ürünün montajında harcanan direkt ve indirekt enerjiden oluşmakta. Operasyonel enerjileri ise; ısıtma ve soğutma, sıcak su, aydınlatma, pişirme, aletler ve donatım işletmesi için kullanılan enerjiler oluşturmakta. Binaların bu bahsettiğimiz operasyonel ve gömülü enerjileriyle, kullanılan fosil yakıtlar ve ürettiği atıklarla, ekolojik çevrenin zarar görmesindeki en büyük pay sahibi olduğunun farkına varılması, insanları, yapıların çevresel etkileri üzerinde düşünmeye sevketti. Bunun içindir ki, tek tek ürünlerin yanında binalar için de Yaşam Döngüsü Analizi (YDA) ve bina sertifikalandırma çalışmaları başladı (bkz. Yeşil Bina Sertifikasyonlarına Varan Süreç). Günümüzde yaşam döngüsü analizleri hizmetini sağlayan birçok kurum ve standart bulmak mümkün.

Sürdürülebilir binaların “yeşil” olma kriterleri, yaşam döngüsü anlayışı üzerinde şekillenmekte. Diğer bir deyişle, bir binanın yeşil olması, o yapının yaşam döngüsü boyunca, yani planlanmasından yıkımı dahil yok oluşuna kadar, tam anlamıyla beşikten mezara geçen sürede, çevresel zararları en aza indirgenmiş, gelecek kuşakları kaynak bakımından riske sokmayan, insanın yaşam kalitesini artırıcı nitelikte olması demek. Bina yaşam döngüsü süreçleri;
-yapıyı oluşturan hammaddelerin üretim aşamaları (malzemelerin çıkartılması, imalathaneye taşınması, işlenmesi ve paketlenmesi)
-şantiyeye taşınması
-şantiyedeki imalatı
-tüketici tarafından kullanımı (kullanım, bakım, onarım)
-kullanım sonucunda (ömrü bittiğinde) atık olarak geri dönüşümü/ yeniden kullanımı/ imhasını, içeriyor.
Buradan anlayabileceğimiz gibi, bir binanın sadece enerji verimliliği ve su verimliliği gibi öne çıkan özelliklerinin değil, planlama aşamasında yönünün seçiminin, temel kazımı sırasında herhangi bir su yolunun veya floranın yok edilmemesinin, yıkımı sonrasındaki atıkların ne kadar geri dönüşebilir olduğunun da gözetilmesi gerekiyor.

Bir sonraki yazıda yeşil binaların arazi seçimini irdeleyeceğiz.

Related posts:

  1. Yeşil Bina Nedir? Yeşil Bina, en genel tarifiyle çevresel açıdan sürdürülebilirlik öncelikleri gözetilerek tasarlanıp...
  2. Yeşil Bina Sertifikasyonlarına Varan Süreç 1763 yılında Avrupa’da buharla çalışan makinenin bulunmasıyla başlayan sanayileşme süreci,...

Cevap yaz

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>